Centrum regionu gromadzi najwięcej mieszkańców. Powiat kielecki liderem, najmniej w kazimierskim
Zestawienie liczby ludności w powiatach województwa świętokrzyskiego pokazuje wyraźną koncentrację demograficzną w centralnej części regionu. Najwięcej mieszkańców ma powiat kielecki – 211 764 osoby, a tuż za nim plasują się Kielce (miasto na prawach powiatu) – 182 295. Oznacza to, że w samym "rdzeniu" metropolitalnym województwa – w Kielcach i otaczającym je powiecie – mieszka 394 059 osób, czyli około jedna trzecia wszystkich ujętych w zestawieniu mieszkańców.
Liderzy: Kielce i ich zaplecze
Pierwsze miejsce powiatu kieleckiego nie jest zaskoczeniem: to największy terytorialnie i jeden z najsilniej powiązanych funkcjonalnie z miastem ośrodek osadniczy regionu. Różnica między powiatem kieleckim a Kielcami wynosi 29 469 osób, co potwierdza, że centrum demograficzne województwa ma dziś dwa filary: samą stolicę regionu oraz jej bezpośrednie zaplecze.
Trzeci w rankingu jest powiat ostrowiecki – 100 058. To jedyny – poza obszarem kieleckim – powiat, który przekracza granicę 100 tys. mieszkańców, co podkreśla jego rolę jako drugiego dużego bieguna ludnościowego w województwie.
"Średnia liga" powiatów: stabilne 60–80 tysięcy
Kolejna grupa to powiaty o liczbie ludności mieszczącej się w przedziale od ok. 68 do 84 tys. Zestawienie obejmuje:
- powiat starachowicki – 83 634,
- powiat jędrzejowski – 81 057,
- powiat konecki – 73 741,
- powiat sandomierski – 71 824,
- powiat staszowski – 68 448,
- powiat skarżyski – 68 103,
- powiat buski – 67 817.
W tej części rankingu widać szczególnie niewielkie różnice – przykładowo między powiatem staszowskim a skarżyskim jest zaledwie 345 osób. To istotna informacja z punktu widzenia planowania sieci usług publicznych (szkolnictwo, transport, opieka zdrowotna): wiele powiatów funkcjonuje na podobnej "skali ludnościowej", a o realnej dostępności usług częściej decyduje geografia i infrastruktura niż sama liczba mieszkańców.
Najmniejsze powiaty: południe i północ na końcu tabeli
Na dole zestawienia znajdują się powiaty o populacji poniżej 50 tys.:
- powiat opatowski – 48 394,
- powiat włoszczowski – 42 932,
- powiat pińczowski – 36 739,
- powiat kazimierski – 31 693.
Najmniejszy powiat kazimierski ma ponad 6,5 razy mniej mieszkańców niż liderujący powiat kielecki. Taka dysproporcja w praktyce przekłada się na inne potrzeby inwestycyjne i organizacyjne: od finansowania transportu zbiorowego, przez dostępność kadr w ochronie zdrowia, po utrzymanie szkół i instytucji kultury.
Co mówią liczby o województwie?
W ujęciu całościowym zestawienie obejmuje 14 jednostek (13 powiatów ziemskich oraz miasto Kielce) i pokazuje, że "typowy" powiat w regionie oscyluje wokół około 70 tys. mieszkańców, natomiast dwa największe ośrodki (Kielce oraz powiat kielecki) istotnie podnoszą średnią dla całego województwa.
Wnioski są czytelne: województwo świętokrzyskie ma strukturę, w której centrum dominuje demograficznie, a część powiatów – zwłaszcza najmniejszych – wymaga rozwiązań wzmacniających dostępność usług oraz atrakcyjność osiedleńczą. W kontekście polityk regionalnych to argument zarówno za dalszym wzmacnianiem funkcji metropolitalnych Kielc, jak i za precyzyjnie adresowanymi programami dla mniejszych, bardziej rozproszonych obszarów.
