Świętokrzyskie stawia na "terapie przyszłości". Umowa na Centrum Badań Molekularnych przy ŚCO podpisana

Dokument sygnowali marszałek województwa świętokrzyskiego Renata Janik, wicemarszałek Marek Bogusławski oraz dyrektor ŚCO prof. Stanisław Góźdź. W wydarzeniu uczestniczyli także m.in. wiceprzewodniczący sejmiku Magdalena Zieleń i Mieczysław Gębski, przewodniczący Komisji Zdrowia, Polityki Społecznej i Spraw Rodziny Kazimierz Mądzik, zastępca dyrektora ds. klinicznych ŚCO dr hab. n. med. Jolanta Smok-Kalwat oraz dr hab. n. med. Artur Kowalik, prof. UJK, kierujący Zakładem Diagnostyki Molekularnej ŚCO.

Ponad 155 mln zł na inwestycję. Zakończenie planowane na 2029 rok

Jak podkreślają władze regionu, przedsięwzięcie ma strategiczny wymiar – zarówno dla pacjentów, jak i dla pozycji województwa na mapie nowoczesnej medycyny. Łączna wartość inwestycji przekracza 155 mln zł, a dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wynosi ponad 113 mln zł.

– To jedna z najważniejszych inwestycji tej kadencji, dzięki której w regionie świętokrzyskim będą tworzone terapie przyszłości – zaznaczyła marszałek Renata Janik.

W dalszej części wystąpienia doprecyzowała skalę projektu i harmonogram prac.

– Inwestycja, której zakończenie planowane jest na czerwiec 2029 roku wzmocni pozycję naszego regionu jako ośrodka nowoczesnej medycyny i będzie pracować na rzecz mieszkańców przez kolejne dekady. Łączna wartość całej inwestycji przekracza 155 mln zł. Dziś podpisujemy umowę na 113 mln zł dofinansowania, ale liczymy, że docelowo na jej realizację uda się pozyskać w sumie blisko 133 mln zł unijnego wsparcia – 100% kosztów kwalifikowalnych – poinformowała marszałek Renata Janik. – Centrum Badań Molekularnych będzie miejscem, w którym pacjenci będą szybko i precyzyjnie diagnozowani oraz leczeni przy użyciu najnowocześniejszych terapii. A terapie będą dostosowywane do potrzeb pacjentów i będą zdecydowanie tańsze niż dotychczas, bo zdrowie naszych mieszkańców jest najważniejsze.

Laboratoria, wytwórnia leków i badania, których dziś w regionie nie ma

Centrum Badań Molekularnych ma powstać jako nowy budynek wraz z wytwórnią produktów leczniczych. Jednym z kluczowych założeń projektu jest konsolidacja i rozwój już funkcjonujących w ŚCO laboratoriów, a także zakup aparatury umożliwiającej badania wielkoskalowe: genomiczne, transkryptomiczne i proteomiczne. To obszary, które – jak podkreślono – nie są obecnie dostępne w regionie.

Inwestycja obejmuje także rozwój kompetencji kadr naukowych i badawczo-rozwojowych. Ośrodek ma wypełnić lukę w krajowej infrastrukturze: łączyć kompleksowe profilowanie nowotworów (z wykorzystaniem m.in. NGS, genomiki przestrzennej i proteomiki), inżynierię genetyczną (projektowanie i syntezę wektorów wirusowych i niewirusowych) oraz wytwarzanie zaawansowanych terapii komórkowych w standardzie GMP.

"Brakowało ośrodka obejmującego cały łańcuch procesów"

Wicemarszałek Marek Bogusławski zwracał uwagę na to, że przedsięwzięcie ma zmienić dotychczasowe ograniczenia w prowadzeniu kompleksowych prac badawczych i rozwojowych, szczególnie w skali województwa.

– W skali kraju, a zwłaszcza regionu świętokrzyskiego, dotychczas brakowało ośrodka, w którym możliwe byłoby prowadzenie zintegrowanych badań naukowych i prac rozwojowych, obejmujących cały łańcuch procesów – od odkrycia nowych celów molekularnych, przez opracowanie wektorów, aż po ich zastosowanie u pacjentów w formie eksperymentalnych badań klinicznych wczesnych faz – podkreślił.

To właśnie powiązanie laboratoriów, zaplecza wytwórczego oraz ścieżki do badań klinicznych ma stanowić wyróżnik kieleckiego centrum.

"Marzenia spełniają się także w medycynie"

Silny akcent położono także na perspektywę pacjentów. Dyrektor ŚCO prof. Stanisław Góźdź wskazywał, że budowa centrum ma przełożyć się na dostępność nowoczesnego leczenia w regionie – bez konieczności poszukiwania terapii w odległych ośrodkach.

– Często mówimy pacjentom, żeby nie tracili nadziei, żeby wierzyli, że medycyna idzie do przodu. Dziś mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem: marzenia spełniają się także w medycynie. To Centrum jest spełnieniem marzeń wielu lekarzy, naukowców, ale przede wszystkim pacjentów – o leczeniu skutecznym, nowoczesnym i dostępnym tu, na miejscu. Ten moment nie wydarzyłby się bez odwagi i determinacji samorządu województwa. Dzięki marszałek Renata Janik, która uwierzyła w tę wizję i konsekwentnie ją wspierała, Świętokrzyskie wchodzi dziś do ligi regionów, w których tworzy się medycynę przyszłości – podkreślił prof. Góźdź.

Cel: terapie komórkowe i diagnostyka molekularna na dużą skalę

Zgodnie z założeniami projekt ma stworzyć zaplecze naukowo-techniczne do prowadzenia prac B+R nad nowoczesnymi terapiami komórkowymi oraz wielkoskalowymi badaniami molekularnymi – nie tylko w onkologii, ale również w chorobach autoimmunologicznych. Planowane jest m.in. profilowanie podłoża molekularnego chorób, walidacja celów molekularnych, a także rozwój badań nad terapiami komórkowymi (w tym CAR-T) ukierunkowanymi na znane markery, jak CD19 czy HER2. W obszarze badań mają znaleźć się również terapie z wykorzystaniem TILs.

Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim szansę na szybszą diagnostykę, dostęp do nowatorskich badań klinicznych i leczenia personalizowanego. Dla regionu – budowę kompetencji i infrastruktury, która może przesunąć Świętokrzyskie do grona kluczowych ośrodków medycyny translacyjnej w Polsce.